All Bertone's Men

Het heeft iets romantisch. Een paus die nieuwe kardinalen creëert.

Er is al veel gezegd over de lijst van nieuwe kardinalen die van paus Benedictus op 18 februari in Rome de rode bonnet, een speciale ring en de naam van hun titelkerk krijgen.  

De lijst zou  Italiaans gekleurd  (7 van de 22 komen uit Italië) en onder de nieuwe prinsen van de Kerk zouden zich wel erg veel  hoofden van Vaticaanse congregaties en raden bevinden. Allemaal waar.

Je kan ook zeggen dat de lijst nogal Europees aandoet. Maar liefst dertien nieuwe kardinalen komen van het oude continent. Ook staan er wel erg veel diplomaten op. De eerste vijf (Filoni, Bertello, Manuel Monteiro de Castro, Santos Abril y Castelló en Vegliò) zijn allen afkomstig van het diplomatencorps van de Heilige Stoel. Afrika ontbreekt in zijn geheel en zowel Azië als Zuid-Amerika komen er bekaaid vanaf. 

Het creëren van kardinalen is het unieke voorrecht van een paus. Hij wordt bij zijn keuze  weliswaar geholpen door de kardinaalstaatssecretaris, maar de paus beslist uiteindelijk.  Zo kan hij bijvoorbeeld bijzondere – en soms een beetje vergeten- priesters van boven de tachtig met de rode bonnet belonen voor hun diensten aan de kerk. Wat kan het leven toch mooi zijn.

Toch komen  veel van die nieuwe kardinalen van het lijstje  achterstallig onderhoud dat elke paus iop zijn bureau heeft liggen.En u weet ook :wie achterstallig onderhoud veronachtzaamt ,krijgt vroeg of laat de rekening gepresenteerd.

Excellenties als Filoni (Evangelisatie van de Volkeren)  en Bertello (Vaticaanstad)  verdienen die rode bonnet simpelweg uit hoofde van hun functie in de curie. Een automatisme. It comes with the job. Geef je ze rode bonnet niet, dan worden ze ontevreden en dan krijg je misschien wel last van ze.(De  kardinaalscreatie van Wim Eijk valt in dezelfde categorie. Je staat op het –to-do lijstje van de paus. Nieuwe aartsbisschop Utrecht. Voorganger al boven de tachtig. Mag kardinaal worden. Kritiek op zijn beleid? Nooit iets van gehoord). 

Opvallend is dat  de paus aartsbisschop Rino Fisichella, president van de Pauselijke Raad voor de Nieuwe Evangelisatie, heeft  overslagen. Een van de speerpunten van het huidige pontificaat is de Nieuwe Evangelisatie: de missionaire inspanningen die worden ondernomen in de landen waar het christendom sinds eeuwen geworteld is, maar waar de afgelopen tijd de ontkerstening flink heeft toegeslagen. Elke bisschop uit de VS of Europa die in het kader van een Ad Limina-bezoek  tegenwoordig de pauselijke appartementen betreedt, wordt ermee om zijn oren geslagen. 

Tenslotte staan er wel heel erg veel vrienden van kardinaalstaatssecretaris Tarcisio Bertone  op de lijst. Eigenlijk is dit consistorie de vervolmaking van zijn greep naar de macht. Het kostte hem vijf jaar om de vertrouwelingen van zijn voorganger kardinaal Angelo Sodano uit het Staatssecretariaat en het hart van het Vaticaans bestuurscentrum weg te werken.  Fernando Filoni was sostituto -de spil van de curie- en werd weggepromoveerd naar de Congregatie voor de Evangelisatie van de Volkeren waar hij pro-prefect werd. Carlo Maria Viganò werd secretaris-generaal van Vaticaanstad en dacht kardinaal Giovanni Lajolo op te gaan volgen als op een na hooste bestuurder van de stadsstaat.  Dat betekent automatisch het kardinalaat. Niets daarvan. Bertone benoemde hem tot ambassadeur  van het Vaticaan in Washington. Een prestigieuze functie, maar ver weg van Rome.

Ondertussen zorgde de machtigste Salesiaan van de katholieke kerk er voor dat zijn vrienden op belangrijke posten in de curie werden benoemd. Posten die vaak met geld te maken hebben. Domenico Calcagno  werd president van Administratie van het Patrimonium van de Heilige Stoel, Giuseppe Versaldi prefect van  de Prefectuur voor de Economische Zaken van de Heilige Stoel en Giuseppe Bertello  president van de Pauselijke Commissie voor de Staat Vaticaanstad. All Bertone’s Men.

Maar met al deze manoeuvres heeft hij wel vijanden gemaakt binnen de groep van Italiaanse kardinalen en dan vooral die  landgenoten die een groot bisdom besturen. Zo schreef Massimo Franco althans onlangs in de Corriere della Sera. Kardinalen als Scola (Venetië) en Bettori (Florence) kijken met ongenoegen toe hoe Bertone de macht in het Vaticaan steeds verder naar zich toe trekt. Verschillende Italiaanse bisschoppen en kardinalen zouden overwegen Benedictus XVI aan te spreken op het gedrag van zijn belangrijkste medewerker.

Bij het volgend conclaaf is een bijna een kwart van  het kiescollege Italiaans (dertig van honderdvijfentwintig kiesmannen) . Zo op het eerste oog een sterk machtsblok. Maar dankzij Tarcisio Bertone  zijn de Italianen verdeeld. Een conclaaf, u weet wel dat heilige samenzijn  van kardinalen in die kapel met dat schoorsteentje op het dak, is pure machtspolitiek. Daar is niets romantisch aan.

 
 

Agenda

De nieuwe paus

'Habemus papam!' schalde er op 13 maart over het majestueuze Sint-Pietersplein in Rome. Paus Franciscus is zijn naam, maar wat weten we nu eigenlijk over de nieuwe opvolger van Petrus?

Lees meer..
Vaticaan op YouTube