Ik begrijp het standpunt over glutenvrije hosties

Wat voor werk ik had, wilde de personal trainer van de sportschool weten. Ik zei dat ik voor een heel goede krant werkte. En of ik dan nog een speciaal aandachtsgebied had, vroeg hij erbij. Terwijl ik mijn lichaam probeerde te plooien naar de stand die het fitnessapparaat van mij verwachtte, antwoordde ik dat ik over de katholieke kerk berichtte. "Je moet je schouders meer naar beneden doen", zei hij enigszins vermanend. "Ben je zelf ook katholiek?", vroeg hij vervolgens terwijl we naar een ander apparaat liepen. Uit de boxen kwam vrij harde dancemuziek. "Ja hoor", zei ik zo vrolijk mogelijk. Hij had ook kunnen vragen: "Houd je misschien sierkippen?" Als praktiserend katholiek word je steeds meer een rubriek in de Gouden Gids.

Ik nam een slokje water en wachtte op de vraag waarvan ik bijna zeker was dat-ie zou komen. "Klopt het nou dat je van de katholieke kerk geen glutenvrij brood meer mag eten?" Maar die vraag kwam niet. "Interessant allemaal", zei hij alleen maar.

Tijdens het spinnen dacht ik aan alle commotie rond gluten en het katholieke geloof van de afgelopen week. Vorige week herinnerde het Vaticaan de bisschoppen eraan dat glutenvrije hosties voor de eucharistie taboe zijn. Hosties moeten ongedesemd zijn en tarwe bevatten. Ook aan de wijn zijn kwaliteitsnormen verbonden. Niets nieuws, want in 2003 kregen diezelfde bisschoppen hier al een brief over. De noodzaak voor de herinnering lag in het feit dat er in allerlei online supermarkten niet-goedgekeurde hosties en wijn werden aangeboden.

Illegale handel dus.

Natuurlijk werd er schande gesproken van deze nieuwe oude richtlijn. "Net of Onze Lieve Heer minder van je houdt als je een glutenvrije hostie eet", schreef een lezer van een concurrerend ochtendblad. Ook mijn dochter was niet blij. Zij heeft coeliakie, glutenintolerantie. Als zij tarwe binnenkrijgt gaan haar darmen huilen. De ziekte werd een paar weken na haar Eerste Communie geconstateerd. Aanvankelijk leek het erop dat ze niet meer kon deelnemen aan de eucharistie. Tot onze parochie meldde dat er zoiets was als glutenvrije hosties. "Maar waren die eigenlijk wel toegestaan?", vroeg ik me al snel af.

Ik besloot op onderzoek uit te gaan. Het werd een wonderlijke tocht langs de Nationale Raad voor Liturgie, Hostiebakkerij Sint Michael (goed voor 50 à 60 miljoen hosties per jaar) en het aartsbisdom Utrecht. Daar was hulpbisschop Herman Woorts behoorlijk verlegen met de situatie, maar hij was wel duidelijk: "Brood is de materie voor de eucharistie, want Jezus gebruikte echt tarwebrood. Gewone hosties zijn dan geldige materie en glutenvrije hosties ongeldige materie." Volgens de hulpbisschop restte mijn dochter alleen nog de kelkcommunie. Wijn dus. Alcohol. Het leek me wat vroeg voor een meisje van negen. Maar door die tegenwerping liet de hulpbisschop zich niet uit het veld slaan: "Heeft u weleens gedacht aan nippen?"

Later bleek nog dat die glutenvrije hosties toch een klein beetje gluten bevatten. Om het toch nog op echt brood te laten lijken. En daar kon een coeliakiepatiënt behoorlijk ziek van worden. Uiteindelijk bleek mijn dochter wel tegen deze dus in feite glutenarme hosties te kunnen. Het hield haar nog een tijdje bij de kerk, tot ze het om allerlei redenen wel mooi vond.

Ik maakte mijn rondje op de sportschool af. Het bleef mij moeite kosten om mij aan te passen aan de apparaten waarvan de instellingen worden bepaald door een mysterieus computerprogramma. Maar als het niet past, kan de personal coach de parameters veranderen. Dat deed hij voor mij. Het ging meteen beter.

Een terugkeer van mijn dochter naar de kerk zit er voorlopig niet in. Toch een beetje beledigd door die in haar ogen 'rare' katholieke kerk. Ondanks het feit dat glutenarme hosties wel zijn toegestaan. Ik begrijp het standpunt van de kerk over glutenvrije hosties wel. We hebben het hier wel over het Allerheiligste, het Lichaam van Christus. Daarmee moet je niet sjoemelen. Aan de andere kant: waarom zou Jezus niet aanwezig kunnen zijn in een hostie van rijst?

In de ruimte tussen leer en leven staat de gelovige. Soms sterk en soms zwak.

Zolang er maar spanning is.

 

Deze column verscheen eerder in Trouw van 15 juli 2017. 

Geschreven op: 18-7-2017

Lees volledig bericht.
 

De broer van God verdient vijf sterren

Als het om muziek gaat, is Paul McCartney voor mij een soort van God. En Brian Wilson de broer van God.

McCartney zag ik vorig jaar nog tijdens Pinkpop. Een al wat oudere man die er alles aan doet om ons te laten geloven dat hij in het bezit is van de eeuwige jeugd. Onder meer door de liedjes die hij vijftig jaar geleden schiep in dezelfde toonsoort te zingen als waarin ze ooit zijn opgenomen. Maar dan blijkt de tijd sporen te hebben achtergelaten op de stembanden en wordt het een moeilijke avond.

Brian Wilson, het muzikale brein van The Beach Boys, was deze week in Nederland. U las er al over in deze krant. Maandag trad hij op in een uitverkocht Carré, een zaal die door haar intimiteit en het kleurgebruik in de afwerking wel iets van een tempel heeft. Het concert begon een paar minuten te laat. Eerst kwamen zijn bandleden op. Toen alle leerlingen er klaar voor waren, kwam de broer van God, ondersteund door een assi-stent, het podium oplopen. Zijn haarkleur paste bij iemand van zijn leeftijd. Hij nam plaats achter een hemels witte piano en keek even de zaal in. Later las ik ergens dat hij niet geweten zou hebben waar hij was, maar hij riep toch heel duidelijk: "Hello, Amsterdam."

Al snel bleek dat ook dit toch ook wel eens een moeilijke avond zou kunnen gaan worden. Zingen bleek voor Wilson een lastige zaak. Misschien dat hij daarom ook af en toe zijn mond hield. En dan nog iets: terwijl de band zijn muziek nieuw leven in blies, was te zien hoe de gedachten van Wilson met enige regelmaat afdwaalden naar God weet alleen waarheen. Dacht hij misschien aan andere, onvoltooide nummers die hij nog eens af moest maken?

En dan - bijna plotseling - leek hij er weer helemaal bij. "Dit nummer schreef ik toen ik negentien was", kondigde hij 'Surfer Girl' aan. Hij leek er zelf verbaasd over.

Little surfer little one

Made my heart come all undone

Do you love me, do you surfer girl

Surfer girl my little surfer girl

Ik zag een meisje surfen op een voor de rest nog lege zee. De wereld was nog onbedorven en de schepping nog bijna als nieuw. Alsof het allemaal gisteren tot stand was gekomen.

Naarmate de avond vorderde, verdween Wilson steeds meer in zichzelf. Maar juist in zijn afwezigheid, leek hij meer dan ooit aanwezig. Terwijl het laatste nummer voor de pauze nog klonk, stond hij op en liep - weer enigszins moeizaam - het podium af.

Op zijn rug was een grote transpiratievlek zichtbaar.

Na de pauze speelden Wilson en zijn band het complete album 'Pet Sounds', een van de meest invloedrijke platen uit de geschiedenis van de popmuziek. Onbetwist hoogtepunt is 'God Only Knows', het beste nummer dat Wilson ooit schreef. Hij had besloten het zelf te zingen. Dat ging heel moeizaam. Alsof hij ter plekke de zanglijn nog moest ontdekken. Tegelijkertijd leek het alsof zo voor onze ogen het nummer opnieuw tot stand kwam.

God only knows what I'd be

without you

Toen het afgelopen was, leek er een rust over Wilson te komen. Hij kon weer achteroverleunen.

In een krant las ik later dat hij een stoorzender zou zijn geweest op zijn eigen concert. Twee sterren kreeg de broer van God van de recensent. Die heeft er dus helemaal niets van begrepen. Dit is een muzikant die het einde in zicht heeft. Alles is geschreven. Hij heeft het allemaal nog één keer gehoord. Zelf hoeft hij eigenlijk niet meer te zingen: zijn schepping lijkt voltooid. Zoveel zelfinzicht verdient vijf sterren.

Toen bijna alle bekende harmonieën waren langsgekomen, ging de volgspot nog één keer op Wilson en zong hij 'Love and Mercy', een solonummer. Een laatste boodschap voor hen die achterblijven.

Love and mercy, that's what you

need tonight

So love and mercy to you and your

friends tonight

Nog voordat het nummer voorbij was, verliet de broer van God het podium. De transpiratieplek op zijn rug was nog groter dan die van voor de pauze.

 

Deze column verscheen eerder in Trouw van 8 juli 2017.

 

Geschreven op: 18-7-2017

Lees volledig bericht.
 

Kardinaal Pell en het systeem

Ik heb kardinaal George Pell ooit één keer ontmoet. Het was in Sydney, toen hij daar nog aartsbisschop was. Honderdduizenden jongeren waren in het kader van de Wereldjongerendagen uit de hele wereld naar de stad gekomen om met elkaar en de paus hun geloof te vieren.

Paus Benedictus XVI was al in het land, maar rustte nog uit van de lange reis. Ik wilde Pell interviewen. En dus was ik naar een evenement gegaan waar hij aanwezig zou zijn. "Hij zit daar ergens", zei een woordvoerder terwijl hij naar een tribune wees. Na even zoeken vond ik hem, in een donkere hoek, zittend op een evenementenstoel. Ik gaf hem een hand en vroeg of hij tijd had voor een interview. De kardinaal keek me aan en zei: "Nee, het spijt me. Nu niet, misschien later." Hij stond op en liep weg. Pas toen zag ik hoe lang en imposant hij was. Niet een man waar je als kleine jongen in een zwembad snel op afstapt.

Deze week werd bekend dat kardinaal George Pell wordt vervolgd voor meerdere gevallen van kindermisbruik. Die zouden hebben plaatsgevonden in de jaren zeventig in Australië, toen hij nog geen bisschop was. In één geval zou sprake zijn verkrachting. In twee andere gevallen zou het gaan om betasting, in een zwembad dat 'Eureka' heette.

Pell, die de beschuldigingen altijd ontkend heeft, is de belangrijkste financiële adviseur van de paus. De vooruitgeschoven pion van Franciscus in zijn strijd om de financiën van het Vaticaan op orde te krijgen. Het feit dat Pell vervolgd wordt voor misbruik is een enorme klap zijn voor de Argentijnse paus en zijn hervormingsbeleid.

Op 18 juli moet Pell in Melbourne voorkomen. Het Vaticaan benadrukte in een verklaring zijn verdiensten voor de kerk. De paus heeft waardering voor 'de eerlijkheid van kardinaal Pell gedurende zijn werk van de afgelopen drie jaar in de Romeinse curie.' Dat zijn mooie woorden die op geen enkele afscheidsreceptie zouden misstaan.

Pell zelf las afgelopen donderdag in de Vaticaanse perszaal een verklaring voor, waarin hij nog eens benadrukte onschuldig te zijn. Hij zag er redelijk relaxed uit. Die dag vierde de kerk het hoogfeest van de apostelen Petrus en Paulus. De een werd ondersteboven gekruisigd, de ander onthoofd. In het licht daarvan, viel het met Pell dus nog wel mee. Hoewel, hij zei wel slachtoffer te zijn van een 'meedogenloze karaktermoord'. Verder zei Pell uit te zien naar ' zijn dag in de rechtbank'. Daar zou alles duidelijk worden.

Onlangs zag ik op Netflix de zevendelige documentaireserie 'The Keepers' over de nooit opgeloste moord op Cathy Cesnik, een non die eind jaren zestig les gaf op een katholieke meisjesschool in de Amerikaanse stad Baltimore. Die moord wordt in de serie in verband gebracht met grootschalig seksueel misbruik door katholieke priesters op diezelfde school. Wist de zuster te veel?

Wat me door 'The Keepers' weer eens duidelijk werd, is dat het misbruik binnen de katholieke kerk kon plaatsvinden door het wegkijken, het incestueuze niets doen en het de hand- boven-goedgeknipte-hoofden-houden van de hiërarchie. Kardinalen, bisschoppen, priesters, noem maar op. Zij maakten deel uit van 'het systeem'.

Eerder dit jaar vroeg Franciscus in het voorwoord van een boek dat misbruikslachtoffer Daniel Pittet schreef, "deemoedig om vergeving". De kerk moet volgens de paus extreem streng zijn tegenover priesters die hun missie verraden en tegenover oversten, bisschoppen of kardinalen, die hun eventueel de hand boven het hoofd houden.

Hij prees het boek van Pittet. "Getuigenverklaringen als de jouwe slopen de muur van het zwijgen die schandalen en leed onderdrukken, en brengen licht in een verschrikkelijke schaduwzone in het leven van de kerk." Volgens Franciscus kan zo het pad naar een rechtvaardig herstel en de "genade van de verzoening" zichtbaar worden.

Maar inmiddels ligt de paus zelf onder vuur. Tegenstanders van Franciscus verwijten hem dat hij de benoeming van Pell op een hoge post doorzette, ook al waren er toen al beschuldigingen dat deze als aartsbisschop van Melbourne pedofiele slachtoffers de hand boven het hoofd zou hebben gehouden. Hoezo strengheid?

Verzoening blijft een illusie als slachtoffers het idee hebben dat 'het systeem' nog altijd functioneert.

Daar kan vrijspraak of veroordeling van deze lange, imposante kardinaal door de burgerlijke rechter niet veel aan veranderen, vrees ik.

 

Deze column verscheen eerder in Trouw van 1 juli 2017.

 

 

Geschreven op: 18-7-2017

Lees volledig bericht.
 
 

Meer blogs: 1 - 2 - 3 - ... 71

Agenda

De nieuwe paus

'Habemus papam!' schalde er op 13 maart over het majestueuze Sint-Pietersplein in Rome. Paus Franciscus is zijn naam, maar wat weten we nu eigenlijk over de nieuwe opvolger van Petrus?

Lees meer..
Vaticaan op YouTube