Ondankbare Pius X

Het hoge woord is eruit. Nu ja, bijna. De priesterbroederschap Sint Pius X heeft grote problemen met  de preambule die het Vaticaan half september voorstelde met het oog op de heropname van de volgelingen van de traditionalistische mgr. Lefebvre in de volle gemeenschap met de katholieke Kerk.

 “Wij kunnen niet akkoord gaan met de voorwaarde om Vaticanum II te aanvaarden”, verklaarde mgr. Fellay, generaal-overste van de broederschap, die het Tweede Vaticaanse Concilie  even later bestempelde als een drama. En dat was niet bedoeld als compliment.   

 

 

In 1988 deed het Vaticaan de broederschap in de ban omdat de stichter van Pius X, de Franse aartsbisschop Marcel Lefebvre,zonder toestemming van Rome bisschoppen had gewijd. De toenmalige kardinaal Ratzinger deed nog een ultieme poging dit schisma af te wenden, door de avond voor de wijding met een privé-vliegtuig naar het hoofdkwartier van de lefebvrianen in het Zwitserse Econ te vliegen om Lefrebvre op andere gedachten te brengen. Een van de bisschoppen die uiteindelijk toch gewijd werd was de omstreden Richard Williamson die wereldwijd in het nieuws kwam toen hij de omvang van de Holocaust bagatelliseerde.

Paus Benedictus XVI hief in 2009 de excommunicatie van de bisschoppen op. Een omstreden besluit. Niet alleen vanwege Williamson maar ook vanwege de aard van de broederschap zelf. Lefebvrianen  zijn anti-moslim, tegen vrouwenemancipatie, dol op antisemitische uitspraken en maken bij tijd en wijle de kachel aan met de erfenis van paus Johannes Paulus II .  Met name de door hem gepropageerde toenadering tot andere kerken en andere geloven, zijn voor hen een gruwel. Een paus  die een moskee in gaat of bid met boedhisten . Erger kan het niet. Volgens de broederschap.

Gesprekken tussen het Vaticaan en Rome moesten de broederschap weer bij de kerk trekken, aangezien de conservatieven op verschillende punten afwijken van de officiële kerkleer. Dan gaat het met name om het aanvaarden van de besluiten van het Tweede Vaticaans Concilie zoals Dignitatis Humanae (over de godsdienstvrijheid) en Nostra Aetate (over de toenadering van de Kerk tot  de niet-christelijke religies waaronder het Jodendom).  Die gesprekken duurden bijna twee jaar en het Vaticaan wilde nou wel eens weten of de traditionalisten wilden inbinden.

Benedictus doet wel heel erg zijn best om deze toch wel discutabele club weer in huis te krijgen. Als je als creatief en misschien wel links theoloog eens hardop nadenkt over de maagdelijkheid van Maria dan word je geëxcommuniceerd en hoor je nooit meer wat uit Rome. Je krijgt niet eens een kerstkaart meer. Maar voor rechtse clubs als Pius X is de paus geen moeite te veel . Hij verruimde de mogelijkheden om de mis te vieren volgens de Tridentijnse rite en liet Williamson  en zijn kornuiten vervolgens  terugkeren in de Moederkerk. (Voor Williamson was het feitelijk geen terugkeer. Hij stapte vanuit de Anglicaanse kerk over naar de broederschap en was nooit lid van de rooms-katholieke kerk). Toch gedragen de Lefebvrianen zich nog steeds als ondankbare kinderen die hun zin niet krijgen en hardop gaan zeuren.

Laatst  weer  rond de interreligieuze ontmoeting die Benedictus naar Assisi bracht om in de geest van zijn voorganger moslims, boeddhisten en hindoes  te onmoeten. Om maar een paar van de erfvijanden van Lefevbre te noemen. “Een groot schandaal”, volgens de broederschap. Al die priesters met die keurig gekamde haren konden er niet van slapen. Fellay stelde dat niet alleen strijd nodig is “tegen de niet-katholieke geest buiten de Kerk maar ook tegen de niet-katholieke geest die binnengedrongen is in de Kerk.”  

Er wordt wel gezegd dat Benedictus toenadering heeft gezocht tot de lefebvrianen zodat hij weer iets over te zeggen krijgt.  Als een club buiten de gemeenschap van de Kerk verkeert kan de paus hoog en laag springen, maar de afgedwaalde schapen kunnen doen en laten wat ze willen. Binnen de kerk moeten ze zich aan de regels houden. Maar toch: waarom als paus een club binnenhalen die, om met monseigneur Fellay te spreken, met de regelmaat van de klok niet-katholieke taal uitslaat?  

 
 

Agenda

De nieuwe paus

'Habemus papam!' schalde er op 13 maart over het majestueuze Sint-Pietersplein in Rome. Paus Franciscus is zijn naam, maar wat weten we nu eigenlijk over de nieuwe opvolger van Petrus?

Lees meer..
Vaticaan op YouTube