Kardinalen toto

Er was een mis met drie heren en er was een diner in een gerenommeerd Utrechts restaurant met familie en vrienden. De 80e verjaardag van Ad Simonis op 26 november ging niet ongemerkt voorbij. Tachtig jaar is een hele leeftijd, voor kardinalen en ook voor gewone stervelingen. Voor een kardinaal zit er een vervelend rafelrandje aan het bereiken van deze mijlpaal: de kerk stuurt je op de dag dat er voor je gezongen wordt en er taart is, min of meer definitief met pensioen. Vanaf dat moment sta je aan de zijlijn. Je moet je adviseurschap bij Vaticaanse congregaties en raden neerleggen en het allerergste: je mag niet meer meestemmen in een volgend conclaaf.

Nu Simonis niet meer mee mocht doen waren er nog 111 kiesgerechtigde kardinalen over. Met de tachtigste verjaardag van de Zuid-Koreaanse kardinaal Nicholas Cheong Jinsuk (7 december) en het overlijden van kardinaal John Patrick Foley (11 december) is dat aantal inmiddels naar 109 gezakt. Paulus VI bepaalde ooit dat het aantal kiesgerechtigde kardinalen niet hoger mag zijn dan 120. Dat betekent dat er ruimte is voor 11 nieuwe kardinalen van beneden de tachtig. Als we een jaar verder kijken (eind 2012) zijn dat er zelfs 22 (overleden kardinalen niet meegerekend). Hoog tijd dus voor een consistorie. Hoog tijd voor de creatie van nieuwe kardinalen. De paus is zich bewust van de nood aan kardinalen , maar zou willen wachten tot juni of zelfs november volgend jaar voordat hij een consistorie uitschrijft. Zijn rechterhand, kardinaalstaatssecretaris Tarcisio Bertone opteert voor een datum rond  22 februari 2012, het feest van de Stoel van Petrus. Aangezien dat feest dit jaar op Aswoensdag valt, zal het wel 18 of 19 februari worden. 

De wachtlijst voor het kardinalaat is lang en Italiaans gekleurd, schrijft Andrea Tornielli op de website Vatican Insider. Kijken we naar de Romeinse curie dan komen de volgende Italiaanse prelaten in aanmerking voor de rode hoed: Fernando Filoni (prefect van de Congregatie voor de Evangelisatie van de Volkeren), Domenico Calcagno (president van de Administratie van het Patrimonium van de Heilige Stoel (APSA), Giuseppe Bertello (president van de Pauselijke Commissie voor de Staat Vaticaanstad) en Giuseppe Versaldi (president van Prefectuur voor Economische zaken van de Heilige Stoel, zeg maar de Vaticaanse minister van Financiën). 

Bij de niet-Italianen gaat het om de Braziliaan Joao Braz de Aviz (prefect van de Congregatie voor de Religieuzen), de Amerikaan Edwin O’Brien (grootmeester van de Orde van het Heilig Graf van Jeruzalem) en de Spanjaard Santos Abril y Castelló ( Aartspriester van de basiliek van Santa Maria Maggiore) .En hoe zit het met de grote steden waarvan de aartsbisschop traditioneel een kardinaal is? Ook hier is de lijst van het achterstallig onderhoud lang en niet iedereen kan tevreden worden gesteld.

Gelukkig is er sinds 2010 een soort van Ratzinger-doctrine voor de creatie van kardinalen. Die doctrine –nog maar één keer toegepast- is dat nieuwe aartsbisschoppen van wie de voorganger kardinaal is en nog géén tachtig, even op hun beurt moeten wachten. Dan gaat het bijvoorbeeld om Giuseppe Betori (Florence) , Braulio Rodríguez Plaza (Toledo) die beiden in 2010 al werden overgeslagen, maar ook om de aartsbisschop van Turijn Cesare Nosiglia. Zijn voorganger Severino Poletto is nog geen tachtig. Volgens dezelfde rekenwijze krijgen ook Rio de Janeiro, Santiago de Chile , Bogotà, New York, Philadelphia, Los Angeles, Guadalajara, Mechelen-Brussel en Manilla bij de volgende ronde geen kardinaal.

Deze hoge vorm van kansberekening gaat niet op voor Wim Eijk. Nu zijn voorganger Simonis niet meer aan een conclaaf mag meedoen, is de weg naar het kardinaal voor hem vrij. In Rome heeft men zich nooit veel aangetrokken van de spanningen in zijn bisdom (als ze er al van weten) en heeft hij altijd op steun kunnen rekenen. Zeker van Benedictus. Hij koos Eijk persoonlijk uit voor de belangrijkste Nederlandse bisschopszetel toen de benoemingsprocedure maar niet opschoot. Katholieken kopstukken uit het aartsbisdom riepen eerder dit jaar de paus op om maatregelen tegen Eijk te nemen. En nog steeds gaan er met enige regelmatige kritische dossiers over Eijk naar Rome. Veel effect lijkt het nog niet te hebben. Sterker nog : het moet wel heel raar lopen of hij wordt volgend jaar niet tot kardinaal gecreëerd als dank voor zijn trouwe dienst aan de kerk van Utrecht.

 
 

Agenda

De nieuwe paus

'Habemus papam!' schalde er op 13 maart over het majestueuze Sint-Pietersplein in Rome. Paus Franciscus is zijn naam, maar wat weten we nu eigenlijk over de nieuwe opvolger van Petrus?

Lees meer..
Vaticaan op YouTube