Ik geloof in de helende kracht van religie. Sorry.

Je kon erop wachten. De slachtoffers van de aanslagen in Parijs waren nog niet eens geteld, of het weldenkende deel van onze natie stond al klaar om alle religies bij het grofvuil te zetten. Via Twitter en Facebook kreeg ik om de zoveel tijd dezelfde tekening toegestuurd. Hij was gemaakt door een medewerker van Charlie Hebdo, het Franse satirische tijdschrift waar eerder dit jaar twaalf collega's werden neergemaaid. Op de tekening zag je een man die je aankijkt en door middel van een tekstballon het volgende zegt: 'Vrienden van over de hele wereld, dank je voor de #prayforparis, maar we hebben niet (nog) meer religie nodig Wij geloven in muziek! Zoenen! Leven! Champagne en lol? #paris is about life'.

Ik geloof ook in al die dingen, al prefereer ik prosecco boven champagne. Maar ik geloof ook in de helende en troostende kracht van religie. Meer dan ooit. Sorry, weldenkende vrienden.

Onlangs bracht ik wat tijd door in een Romeins ziekenhuis. Een vriend van mij was onwel geworden en werd daar een aantal dagen verpleegd. Ik schreef er vorige week over. (Hij is inmiddels terug in Nederland en maakt het naar omstandigheden redelijk goed, dank voor het vragen). Hij lag op een zaal met drie anderen. Tegenover hem lag een oude vrouw, ze was er niet best aan toe. Het leek alsof haar lichaam als een pudding in elkaar was gezakt. Haar skelet hield alles nog maar net bij elkaar en op haar neus zat een bril die ooit gepast moet hebben, maar nu veel te groot was. Haar huid zat vol met slijtageplekken. Ik kon maar moeilijk naar haar kijken en daar was ik niet trots op.

Toen ik later nog een keer terugkwam, zat er non aan haar bed. Voorzichtig en met uiterste precisie, smeerde zij het lichaam van de vrouw in met een of andere lotion. Eerst het gezicht, daarna de armen en tenslotte de benen die ook betere tijden hadden gekend. En zie: de liefdevolle aanrakingen brachten het leven een beetje terug in het oude, versleten lichaam.

Natuurlijk heeft religie niet het alleenrecht op liefde en aandacht geven, alleen verlies je wel een hoop liefde en aandacht als je alle religies afschaft.

Aan de andere kant: mensen die zeggen dat geweld niet uit religie voorkomt en dat dus ook al dat gruwelijke geweld in Parijs niet bij de islam hoort, zijn een beetje naïef. Zoals filosoof Hans Achterhuis in deze krant zei: "Natuurlijk interpreteren maar weinig moslims de Koran zoals IS doet, maar je kunt niet volhouden dat IS de Koran niet snapt. Ze hebben gewoon een andere opvatting. Vergelijk het maar met de christelijke kruisvaarders, die vinden we toch ook niet minder christelijk dan de monniken die vreedzaam in hun klooster zaten?" Toch even een vraagje van mijn kant aan de filosoof: hoe zit het dan met leden van de Klu Klux Klan, die zien we toch echt minder graag dan vreedzame monniken?

We zijn bang en behoorlijk in de war na Parijs. Natuurlijk moeten we blijven dansen en wie graag champagne drinkt, moet daar vooral mee doorgaan. Maar tegen degenen die rustig worden door zich een wereld voor te stellen zonder religie of van God graag een karikatuur maken, zeg ik: ga er gerust mee door, maar ik doe niet mee.

Ik pleit, juist nu, voor meer religie. Niet dat het dan allemaal makkelijker wordt. Ik zou bijna zeggen integendeel. Maar in deze barre tijden heb ik liever een stamelende dominee of een verslagen paus die het ook even niet meer weet, dan het eeuwige gelijk van de seculieren. Liever een non die de wonden van een oude, stervende vrouw verzorgt dan politici met hun gesloten grenzen.

En waar staat God in dit alles? Op internet las ik de theorie dat Hij die bewuste vrijdag waarschijnlijk wat eerder was gaan slapen en dat het daardoor allemaal kon gebeuren. "Sorry, lieve mensen, mijn telefoon stond op stil." Maar dat is me allemaal te makkelijk en vooral veel te menselijk.

Ik hou me maar vast aan wat Leo Vroman ooit dichtte: "Geen God die ooit om wreedheid vroeg: het noodlot is al wreed genoeg."

En verder weet ik het ook niet.

 

Deze column verscheen eerder in Trouw van 21 november 2015.

 

 
 

Agenda

De nieuwe paus

'Habemus papam!' schalde er op 13 maart over het majestueuze Sint-Pietersplein in Rome. Paus Franciscus is zijn naam, maar wat weten we nu eigenlijk over de nieuwe opvolger van Petrus?

Lees meer..
Vaticaan op YouTube